Tỷ lệ trẻ em Việt Nam gặp các vấn đề về sức khỏe tinh thần đang ngày càng gia tăng. Áp lực này không chỉ xuất hiện ở các lớp học cao hơn mà còn hiện hữu ngay cả ở học sinh tiểu học và trung học cơ sở. Theo báo cáo cho thấy nhiều học sinh học hơn 10 giờ mỗi ngày, dẫn đến việc ngủ chưa tới 8 giờ mỗi đêm.

Học sinh thường dành nhiều thời gian cho bài tập trên lớp thay vì dàn trải cho các hoạt động thể chất hoặc nghệ thuật

Chính vì vậy, trong những năm gần đây, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có nhiều thay đổi quan trọng trong phương pháp đánh giá học sinh nhằm giảm áp lực. Một trong những thay đổi lớn là không đánh giá học sinh chỉ dựa trên điểm số.

Kết quả học tập được gửi đến bố mẹ không chỉ dựa trên những con số đơn lẻ mà còn thông qua đánh giá và nhận xét cá nhân hóa cho từng bạn nhỏ

Một nghiên cứu về đánh giá kết quả học tập của học sinh đã được thực hiện và chia thành ba nhóm: “chỉ chấm điểm”, “chấm điểm kèm nhận xét” và “chỉ nhận xét của giáo viên”. Kết quả khảo sát cho thấy hai nhóm “chỉ chấm điểm” và “chấm điểm kèm nhận xét” gần như không có nhiều tiến bộ, trong khi nhóm “chỉ nhận xét” lại có sự tiến bộ rõ rệt.

Học sinh CGD học tập đan xen văn hóa thực hành trong các tiết học tại lớp

“Nhóm vừa có điểm số vừa có nhận xét không tốt hơn nhóm chỉ có nhận xét, bởi một khi đã có điểm, hầu như không ai còn chú ý đến phần nhận xét hay những vấn đề cốt lõi ảnh hưởng đến học sinh. Vì vậy, điểm số không phải là tất cả”

Giáo sư, chuyên gia giáo dục Lê Anh Vinh cho rằng giáo dục tiểu học là giai đoạn nền tảng để hình thành nhân cách, cá tính và thái độ sống của trẻ, chứ không phải để nhồi nhét kiến thức hay chạy theo càng nhiều thành tích càng tốt. Tuy nhiên, người lớn thường cảm thấy áp lực phải nhìn thấy kết quả cụ thể, và cách dễ nhất để đo lường điều đó chính là thông qua điểm số và thành tích thi cử.

CGD hướng tới mục tiêu phát triển môi trường giáo dục hỗ trợ học sinh tự tin tự chủ

“Nhiều phụ huynh có xu hướng đặt mục tiêu rất cao cho con, cho rằng đạt toàn điểm 10, giành giải Toán hay Tiếng Anh, hay trở thành quán quân là biểu hiện của kỳ vọng lớn. Nhưng nếu đó được coi là mục tiêu tối thượng của giáo dục, đặc biệt ở bậc tiểu học, thì tôi cho rằng đó là một kỳ vọng thấp,” ông Vinh chia sẻ. “Kỳ vọng cao đối với một đứa trẻ là để con lớn lên với sự tự tin, có nền tảng tốt nhất để đi một chặng đường dài, chứ không phải lao nhanh hết sức ngay từ những bước đầu tiên”

Các nghiên cứu quốc tế cũng chỉ ra rằng học sinh sẽ có động lực học tập cao hơn, có thái độ tích cực hơn, cũng như khả năng tự lập và tư duy chiến lược tốt hơn khi giáo viên không quá ám ảnh học sinh bằng điểm số. Khảo sát cũng cho thấy, khi giáo viên nhấn mạnh việc học để tiếp thu tri thức thay vì học để thi cử, học sinh sẽ trở nên có tư duy phân tích tốt hơn.

“Hãy bước vào phòng thi với tình yêu dành cho Toán học”

Với 10 năm kinh nghiệm dẫn dắt đội tuyển Việt Nam tham dự Olympic Toán học Quốc tế, Giáo sư Lê Anh Vinh nhớ lại một câu chuyện đáng nhớ về một học sinh trong đội tuyển mà ông huấn luyện. Đêm trước kỳ thi Olympic, ông thường đưa các em đi ăn hoặc trò chuyện tại quán cà phê. Một học sinh, trông rất căng thẳng, đã nói với ông: “Chỉ còn hai ngày nữa thôi là em sẽ không phải thi Toán nữa.”

Ông nhận xét rằng câu nói này có thể là điều bình thường nếu đến từ một học sinh trung bình, nhưng đây lại là một trong sáu thành viên của đội tuyển Olympic Toán học Quốc tế Việt Nam.

“Câu nói đó cho thấy em đang chịu áp lực lớn đến mức nào. Tôi đã nói với em rằng: ‘Thầy không có chỉ tiêu KPI nào phải làm tốt hơn năm trước. Cá nhân thầy không chịu áp lực, và bố mẹ em đã rất tự hào chỉ vì em có mặt ở đây. Vì vậy, trong hai ngày tới, hãy bước vào phòng thi với tâm thế thoải mái nhất, như một học sinh tiểu học, và với tình yêu dành cho Toán học nhiều nhất có thể. Đây là sáu bài toán đẹp và thú vị nhất trong cuộc đời học sinh của em,’” Giáo sư Vinh nhớ lại.

Hiện nay, học sinh đó đã bảo vệ thành công luận án tiến sĩ tại một trường đại học hàng đầu ở Mỹ. Theo Giáo sư Vinh, việc giảm áp lực cho học sinh là vô cùng quan trọng.

“Đích đến của một cuộc thi chỉ là một phần rất nhỏ. Việc học sinh đó có trở thành quán quân hay không cũng chỉ là chuyện nhỏ. Điều quan trọng hơn rất nhiều là hành trình chúng ta đi và cách chúng ta đi trên hành trình đó – đó mới là điều quan trọng nhất,” ông nói.

Ba mẹ đọc thêm tại link: https://vietnamnet.vn/en/professor-le-anh-vinh-true-success-isn-t-about-perfect-grades-2387790.html