Vấn đề này được nêu ra tại hội thảo “Phát triển năng lực trí tuệ nhân tạo cho người học”, do Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Tạp chí One World cùng một số đối tác tổ chức vào ngày 28/10. Giáo sư, Tiến sĩ Lê Anh Vinh – Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam (thuộc Bộ Giáo dục và Đào tạo) cho biết, AI hiện nay xuất hiện ở khắp nơi và tiếp tục phát triển rất nhanh. Học sinh cần được trang bị kiến thức về AI càng sớm càng tốt.

GS.TS Lê Anh Vinh, Viện trưởng Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam

Các trường học đã triển khai AI trong nhiều hoạt động khác nhau. Theo khảo sát năm 2023 của Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam với hơn 11.000 học sinh trung học cơ sở, 87% học sinh cho biết các em đã biết đến AI và 86% tin rằng AI mang lại lợi ích cho việc học tập. Chẳng hạn, học sinh sử dụng Chat GPT có thể dễ dàng trả lời những câu hỏi khó.

Đối với giáo viên, một khảo sát năm 2024 với gần 35.000 giáo viên phổ thông cho thấy 76% đã từng sử dụng AI trong giảng dạy, và hơn 60% trong số đó tự học, tự tìm hiểu và ứng dụng AI.

Mặc dù có nhiều hứng khởi, ông Vinh cho rằng công nghệ vẫn không thể giải quyết những vấn đề cốt lõi của giáo dục.

Ông chỉ ra rằng, với sự hỗ trợ của AI, giáo viên hiện có thể soạn giáo án chỉ trong vài phút, tạo ra các bài giảng chất lượng cao hoặc những slide trình chiếu hấp dẫn. Học sinh, khi nhận bài tập, cũng có thể sử dụng AI để hoàn thành trong thời gian rất ngắn.

“Nếu như vậy, giáo viên dùng AI để dạy, học sinh dùng AI để học, và cuối cùng thì không ai thực sự dạy hay học, mà chỉ có máy móc là học và ngày càng trở nên thông minh hơn,” ông Vinh nói.

Ông đưa ra thêm một ví dụ khác: giáo viên hiện nay có thể dùng AI để chấm bài rất dễ dàng. Với hàng nghìn bài luận, họ có thể chấm điểm nhanh, phân tích dữ liệu và đưa ra phản hồi cho học sinh.

“Nhưng liệu học sinh có thực sự cần điều đó không? Không ai viết một bài luận với mong muốn nó được đọc và nhận xét bởi AI. Vì vậy, dù công nghệ có thể làm được rất nhiều việc, nó vẫn không thể giải quyết vấn đề cốt lõi của giáo dục,” ông nhấn mạnh.

Sử dụng AI trong nhà trường như thế nào?

Trước hết là một khung chính sách thống nhất để đưa AI vào trường học. Nhiều quốc gia cũng đã ban hành các chính sách và lộ trình dài hạn về vấn đề này.

“Khi trao đổi với các chuyên gia Trung Quốc, họ rất tự hào khi cho biết từ năm 2004, Trung Quốc đã đưa nội dung giảng dạy về AI vào môn Tin học ở bậc trung học phổ thông. Nhờ đó, thế hệ học sinh từng học nội dung này – nay khoảng 30 tuổi – đã trở thành nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI,” ông chia sẻ.

Việc đưa AI vào giảng dạy từ bậc phổ thông sẽ tạo nên nguồn nhân lực chất lượng cao trong lĩnh vực AI

Bên cạnh đó, cần có chương trình, học liệu toàn diện và linh hoạt, cùng với nguồn lực về con người và tài chính.

Hiện nay, có ba quan điểm chính về việc đưa AI vào bậc trung học phổ thông: tích hợp AI vào các môn học hiện có; xem AI là một phần của môn Tin học; và xây dựng AI thành một môn học độc lập chuyên sâu kèm theo đánh giá và nghiên cứu thường xuyên.

Cụ thể, ở bậc tiểu học, mục tiêu là giúp học sinh làm quen với công nghệ thông qua các hoạt động vui chơi, hiểu AI là gì và những tác động đơn giản của AI. Ở bậc trung học cơ sở, trọng tâm là xây dựng tư duy và kỹ năng nền tảng, phát triển khả năng ứng dụng AI và phân tích tác động xã hội của AI.

AI đang mở ra những phương thức dạy và học mới, tuy nhiên, AI cũng mang lại nhiều thách thức đáng kể.

Kết nối giáo dục phổ thông và đại học trong kỷ nguyên AI

Trong bối cảnh AI đang từng bước thay đổi cách dạy và học, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội (USSH) được nhìn nhận như một không gian học thuật quan trọng, nơi đặt trọng tâm vào việc bồi đắp tư duy phản biện, năng lực nghiên cứu và chiều sâu nhân văn cho người học. Thông qua hợp tác với Hệ thống Giáo dục Alpha, USSH góp phần mở rộng cầu nối giữa giáo dục phổ thông và giáo dục đại học, tạo điều kiện để học sinh sớm tiếp cận với môi trường học thuật, viết nghiên cứu, đối thoại chuyên đề và những câu hỏi nền tảng về con người, xã hội và văn hóa.

Lễ ký kết giữa Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn cùng Hệ thống giáo dục Alpha mở rộng cầu nối giữa giáo dục phổ thông và giáo dục đại học đa lĩnh vực

Cách tiếp cận này cho thấy một hướng đi cân bằng trong giáo dục thời đại AI: bên cạnh việc trang bị kiến thức công nghệ và năng lực sử dụng AI, nhà trường cần chú trọng nuôi dưỡng tư duy độc lập, khả năng phân tích và năng lực đánh giá thông tin một cách có trách nhiệm. Khi học sinh được dẫn dắt để hiểu sâu vấn đề, đặt câu hỏi và phản biện, AI sẽ trở thành công cụ hỗ trợ học tập hiệu quả, thay vì làm lu mờ vai trò của tư duy con người. Đây cũng chính là nền tảng để người học hình thành bản lĩnh trí tuệ và nhân cách vững vàng trong một thế giới ngày càng biến động bởi công nghệ.

Ba mẹ tham khảo thông tin tại link: https://vietnamnet.vn/en/how-teaching-and-learning-are-changing-in-the-ai-era-2458111.html

Hệ thống giáo dục Alpha hợp tác chiến lược với trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn: https://www.facebook.com/TruongTieuHocCongNgheGiaoDucHaNoi/posts/pfbid0Paaz6SC3VhSfiL5iNmKM1YrzTEJ4GrFjjbkhHNNtszCHuo42kSyVDLxeQpDVWLW9l